Phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu

Một trong những nội dung quan trọng của Hiến pháp 2013 là khẳng định vị trí, tầm quan trọng của việc phát triển khoa học và công nghệ (KH&CN) trong giai đoạn mới nhằm mục tiêu đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020. Điều đó thể hiện rõ tại nội dung của Điều 62 trong Hiến pháp 2013 với nhiều điểm quan trọng đã được bổ sung và thay thế cho Ðiều 37 của Hiến pháp năm 1992.

CôngThương - Khó làm giàu nếu thiếu KH&CN 

Tại lễ công bố Ngày KH&CN Việt Nam 18-5, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định tầm quan trọng của KH&CN đối với sự phát triển của đất nước: "Chúng ta đang sống trong thời đại toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Quốc gia nào có năng lực cạnh tranh cao sẽ có nhiều cơ hội để vượt lên, phát triển nhanh và bền vững. Cạnh tranh giữa các quốc gia, suy cho cùng là cạnh tranh nguồn vốn tri thức, thể hiện qua chất lượng nguồn nhân lực và trình độ KH&CN". Tuy nhiên, trên thực tế, hoạt động KH&CN của Việt Nam thời gian qua còn nhiều hạn chế, chưa thực sự trở thành động lực phát triển KT-XH; việc huy động nguồn lực của xã hội vào hoạt động KH&CN chưa được chú trọng đúng mức; việc đào tạo, trọng dụng, đãi ngộ cán bộ KH&CN tuy đã có nhiều đổi mới nhưng còn không ít bất cập; cơ chế quản lý hoạt động KH&CN chậm được hoàn thiện… 

Cũng vì những nguyên nhân nêu trên mà chúng ta chịu khá nhiều thiệt thòi, một số lợi thế của quốc gia chưa mang lại những giá trị đích thực, nhiều tiềm năng chưa được khai thác và phát huy hiệu quả. Lấy ví dụ, tại hội thảo mới diễn ra do Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam tổ chức, có ý kiến lo ngại tới năm 2020 chúng ta khó đạt tới mục tiêu phát triển công nghiệp hóa theo hướng hiện đại vì thực trạng nông nghiệp, nông thôn và nông dân nước ta hiện còn cách rất xa so với yêu cầu này. Lý do đưa ra là hiện tỷ lệ lao động trong nông nghiệp tới gần 50% nhưng tỷ lệ nông nghiệp đóng góp trong GDP của Việt Nam mới đạt xấp xỉ 20%. Điều đó cho thấy hiệu quả kinh tế thu được của lao động nông nghiệp còn rất thấp, thu nhập và đời sống nông dân chưa được cải thiện. Đi sâu phân tích, tỷ lệ các hộ nông dân được tập huấn chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp chỉ được khoảng 50% ở ba lĩnh vực là giống cây trồng, kỹ thuật làm đất và kỹ thuật thu hoạch. Bên cạnh đó, hàng loạt vấn đề khác như kỹ thuật chăn nuôi, sơ chế và bảo quản sản phẩm, quản lý tổ chức sản xuất, tiếp cận thị trường, biện pháp thích ứng biến đổi khí hậu... thì tỷ lệ này chỉ đạt khoảng 15%. 

Trong nông nghiệp, nhiều sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nằm trong tốp dẫn đầu thế giới như gạo, cà phê, hồ tiêu, hạt điều... nhưng về lợi nhuận thu được thì chúng ta luôn chịu cảnh thua thiệt bởi những nhược điểm cố hữu chậm được khắc phục như DN và lao động nông nghiệp thiếu tính chuyên nghiệp; việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất hầu như tự phát và theo kinh nghiệm; thiếu quy hoạch, chiến lược tổng thể... Trong sản xuất công nghiệp, tình trạng tương tự cũng diễn ra. Phần nhiều chúng ta mới thực hiện công việc lắp ráp và gia công những sản phẩm đơn giản trong chuỗi dây chuyền sản xuất hiện đại; những sản phẩm "made in Vietnam" thì công nghệ, thiết bị sản xuất lạc hậu dẫn đến chi phí cao, chất lượng chưa thể cạnh tranh mạnh với sản phẩm của các nước trên thị trường. Do đó, chúng ta mới chỉ thực hiện "bán sức lao động", lấy công làm lãi.

Như vậy có thể thấy, KH&CN chưa được áp dụng rộng rãi, chưa đi sâu vào cuộc sống; nhiều nghiên cứu có giá trị trong "phòng thí nghiệm" - chỉ 1/3 số đó được chuyển giao ứng dụng hoặc tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện; số DN dám "mạo hiểm" đầu tư cho các công trình khoa học chỉ đếm trên đầu ngón tay; việc đặt hàng sản phẩm của các trung tâm nghiên cứu cũng không có nhiều DN mặn mà...

Những vấn đề cần tập trung tháo gỡ

Hiến pháp 2013 xác định "Phát triển KH&CN là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển KT-XH của đất nước". Tại Hội nghị Trung ương 6 (khóa XI), Đảng ta cũng đã ra Nghị quyết về nâng cao chất lượng, hiệu quả nghiên cứu KH&CN trong đó nêu rõ, KH&CN phải thật sự trở thành động lực then chốt phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, góp phần đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa và phát triển kinh tế tri thức, đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 và là nước công nghiệp hiện đại vào giữa thế kỷ XXI. 

Như vậy, tại Hiến pháp 2013, một lần nữa khẳng định rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước ta coi việc phát triển KH&CN là quốc sách hàng đầu. Thời điểm này cũng hết sức thuận lợi khi chúng ta có đầy đủ cơ sở pháp lý hậu thuẫn cho việc phát triển KH&CN. Cụ thể, để Nghị quyết Trung ương 6 (khóa XI) về phát triển KH&CN nhanh chóng triển khai trong đời sống xã hội, Luật KH&CN (sửa đổi) đã được Quốc hội thông qua ngày 18-6-2013 với nhiều nội dung mang tính đột phá, cụ thể hóa tinh thần tập trung cho phát triển KH&CN, mang lại động lực mới cho giới trí thức, giới nghiên cứu và quản lý khoa học của cả nước. Điều 62, Hiến pháp năm 2013 cũng nêu rõ: "Nhà nước ưu tiên đầu tư và khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu, phát triển, chuyển giao, ứng dụng có hiệu quả thành tựu KH&CN; bảo đảm quyền nghiên cứu KH&CN; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Nhà nước tạo điều kiện để mọi người tham gia và được thụ hưởng lợi ích từ các hoạt động KH&CN". 

Để có những đột phá trong việc nghiên cứu, phát triển, chuyển giao, ứng dụng có hiệu quả thành tựu KH&CN - nói cách khác là để Nghị quyết của Đảng và nội dung của Hiến pháp 2013 nhanh chóng được triển khai trong cuộc sống - có hàng loạt vấn đề cần được khẩn trương tháo gỡ. Đó là đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ tổ chức, cơ chế quản lý, cơ chế hoạt động KH&CN; xác định nguồn nhân lực là nhân tố quyết định đối với phát triển KH&CN; xây dựng kế hoạch trung và dài hạn trong việc đặt hàng các phòng thí nghiệm cho các tổ chức KH&CN, tránh tình trạng "ăn đong", thiếu các nghiên cứu chuyên sâu; nâng cao trình độ KH&CN của nhiều lĩnh vực sản xuất hiện còn ở mức thấp (sản xuất lúa gạo, nuôi trồng thủy, hải sản...); mở rộng quy mô, từng bước khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ nhằm tăng hàm lượng KH&CN trong giá trị sản phẩm, góp phần tăng khả năng cạnh tranh...

Theo Hà Nội mới

baocongthuong.com.vn
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Bộ Khoa học và Công nghệ

Tin mới nhất

600 xe điện VinFast sẽ lăn bánh tại Indonesia

600 xe điện VinFast sẽ lăn bánh tại Indonesia

Ngày 22/2, VinFast đã ký biên bản ghi nhớ về việc cung cấp 600 xe điện cho 3 doanh nghiệp Indonesia.
Dòng máy bay nào nhận được nhiều đơn đặt hàng?

Dòng máy bay nào nhận được nhiều đơn đặt hàng?

Tính đến cuối tháng 1/2024, dòng máy bay A330 đã nhận được 1.771 đơn đặt hàng chính thức từ hơn 130 khách hàng trên toàn thế giới.
Tháng 1/2024, lượng và kim ngạch ô tô nhập khẩu đều giảm mạnh

Tháng 1/2024, lượng và kim ngạch ô tô nhập khẩu đều giảm mạnh

Tháng 1/2024, cả nước nhập khẩu 6.955 ô tô các loại, kim ngạch đạt hơn 145 triệu USD, giảm 9,1% về lượng và giảm 17,2% về kim ngạch so với tháng trước.
Các nhà sản xuất thiết bị bán dẫn Nhật Bản chuyển hướng sang thị trường mới

Các nhà sản xuất thiết bị bán dẫn Nhật Bản chuyển hướng sang thị trường mới

Các nhà sản xuất thiết bị bán dẫn của Nhật Bản đang hướng sang thị trường sôi động của Trung Quốc.
Trung Quốc ra mắt robot thám hiểm sao Hỏa

Trung Quốc ra mắt robot thám hiểm sao Hỏa

Các chuyên gia Trung Quốc mới đây đã phát triển một robot bò bốn chân lấy cảm hứng từ đặc điểm vận động linh hoạt của thằn lằn sa mạc để thám hiểm sao Hỏa.

Tin cùng chuyên mục

Liên minh châu Âu điều tra khiến TikTok có nguy cơ bị phạt nặng

Liên minh châu Âu điều tra khiến TikTok có nguy cơ bị phạt nặng

Liên minh châu Âu sẽ điều tra TikTok về việc vi phạm quy tắc trực tuyến nhằm bảo vệ trẻ em và đảm bảo quảng cáo minh bạch khiến Tiktok có nguy cơ bị phạt nặng.
Nên dùng điều hòa hay máy hút ẩm trong mùa nồm?

Nên dùng điều hòa hay máy hút ẩm trong mùa nồm?

Trong điều kiện thời tiết nồm ẩm, việc dùng điều hòa hai chiều để hút ẩm hay dùng máy hút ẩm là thắc mắc và băn khoăn của nhiều gia đình.
Mark Zuckerberg chế nhạo fan Apple sau bài phê bình Vision Pro

Mark Zuckerberg chế nhạo fan Apple sau bài phê bình Vision Pro

Mark Zuckerberg - Giám đốc điều hành Meta, có khá nhiều điều để nói về người hâm mộ Apple sau khi ông đánh giá sản phẩm Vision Pro mới của hãng.
Đã có bao nhiêu nền tảng tham gia chuyển đổi số quốc gia?

Đã có bao nhiêu nền tảng tham gia chuyển đổi số quốc gia?

Thêm 4 nền tảng được bổ sung lần này, tổng số nền tảng tham gia chuyển đổi số, phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số gồm 38 nền tảng.
Hà Nội: 9 nhiệm vụ trọng tâm về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2024

Hà Nội: 9 nhiệm vụ trọng tâm về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2024

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành kế hoạch về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Hà Nội năm 2024.
Trí tuệ nhân tạo chuyển thể văn bản thành video và nỗi lo mất việc làm

Trí tuệ nhân tạo chuyển thể văn bản thành video và nỗi lo mất việc làm

OpenAI (công ty mẹ của ChatGPT) đã tung ra một mô hình tạo video mới có tên là Sora.
Giảm phát thải khí nhà kính, tiết kiệm năng lượng nhờ ứng dụng AI

Giảm phát thải khí nhà kính, tiết kiệm năng lượng nhờ ứng dụng AI

Nhờ sử dụng trí tuệ nhân tạo trong bảo trì tiên đoán đã giúp Công ty Điều hành Dầu khí Biển Đông nâng cao hiệu quả vận hành khai thác và tiết kiệm năng lượng.
Chiếc SUV duy nhất giành Giải thưởng Thiết kế Quốc tế IDA

Chiếc SUV duy nhất giành Giải thưởng Thiết kế Quốc tế IDA

Xe ô tô Lynk & Co 09 là chiếc SUV duy nhất giành Giải thưởng Thiết kế Quốc tế IDA 2023 vừa được tổ chức mới đây.
Chuyển biến tích cực về nhận thức, hành động trong chuyển đổi số

Chuyển biến tích cực về nhận thức, hành động trong chuyển đổi số

Theo Bộ TT&TT, chủ trương, chính sách về chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số tại các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều chuyển biến về nhận thức, hành động.
Cảnh báo: Một trojan mới nhắm vào người dùng iPhone tại Việt Nam và Thái Lan

Cảnh báo: Một trojan mới nhắm vào người dùng iPhone tại Việt Nam và Thái Lan

Một Trojan mới trên iOS đã được phát hiện nhắm vào người dùng iPhone ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Thái Lan và Việt Nam.
Nikkei: Việt Nam thu hút công ty nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất chip

Nikkei: Việt Nam thu hút công ty nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất chip

Việt Nam dự kiến sẽ tiếp nhận hàng triệu USD trong khuôn khổ Đạo luật CHIPS và Khoa học của Mỹ, đồng thời là nơi đặt nhà máy lắp ráp, thử nghiệm lớn nhất toàn cầu của Intel.
Facebook lại đối mặt với vụ kiện mới

Facebook lại đối mặt với vụ kiện mới

Facebook được cho sẽ phải đối mặt với vụ kiện tập thể đòi bồi thường khoảng 3 tỷ bảng Anh (3,77 tỷ USD).
Google triển khai chiến dịch chống thông tin sai lệch trước cuộc bầu cử tại EU

Google triển khai chiến dịch chống thông tin sai lệch trước cuộc bầu cử tại EU

Gã khổng lồ công nghệ Google đang chuẩn bị triển khai chiến dịch chống thông tin sai lệch trên khắp 5 quốc gia trong khu vực nhằm bảo vệ cuộc bầu cử tại EU.
Những mẫu xe điện VinFast nào sẽ được bán tại thị trường Indonesia?

Những mẫu xe điện VinFast nào sẽ được bán tại thị trường Indonesia?

Ngày 16/2 trong khuôn khổ Triển lãm ô tô quốc tế Indonesia (IIMS) 2024, VinFast đã chính thức ký kết ý định thư hợp tác với 5 đại lý đầu tiên tại Indonesia.
Phát triển trí tuệ nhân tạo: Cần chính sách đặc thù

Phát triển trí tuệ nhân tạo: Cần chính sách đặc thù

Năm 2024 là năm phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) nhất là AI diện hẹp, phát triển cho từng lĩnh vực, từng ngành công nghiệp và phục vụ tới mọi doanh nghiệp...
Những mẫu xe Honda nào giảm giá đầu năm 2024?

Những mẫu xe Honda nào giảm giá đầu năm 2024?

Khách hàng mua ô tô Honda dịp năm mới đang được hưởng những ưu đãi lớn. Chương trình áp dụng cho hầu hết các dòng xe đang bán tại Việt Nam.
Năm 2024: Điện thoại thông minh cao cấp nào sẽ ra mắt?

Năm 2024: Điện thoại thông minh cao cấp nào sẽ ra mắt?

Công nghệ tiên tiến nhất là điện thoại thông minh. Và năm 2024 sẽ là năm 'bùng nổ' của các dòng điện thoại cao cấp có tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI).
Khoa học và công nghệ ngành Công Thương: Tập trung triển khai 5 nhóm nhiệm vụ ưu tiên

Khoa học và công nghệ ngành Công Thương: Tập trung triển khai 5 nhóm nhiệm vụ ưu tiên

Trong năm 2024, lĩnh vực khoa học và công nghệ ngành Công Thương đã xác định phải tập trung triển khai mạnh 5 nhóm nhiệm vụ ưu tiên.
Bài 2: Bảo vệ quyền lợi quốc gia trên không gian vũ trụ

Bài 2: Bảo vệ quyền lợi quốc gia trên không gian vũ trụ

Cùng với vùng đất, vùng trời, vùng biển, không gian mạng, đến lúc Việt Nam cần bảo vệ quyền lợi quốc gia trên không gian vũ trụ.
Bài 1: Vệ tinh "Rồng Việt Nam" và giấc mơ bay vào vũ trụ

Bài 1: Vệ tinh "Rồng Việt Nam" và giấc mơ bay vào vũ trụ

Sau PicoDragon, Việt Nam tiếp tục phát triển, phóng thành công 2 vệ tinh nhỏ khác là MicroDragon và NanoDragon, từng bước hiện thực hóa giấc mơ bay vào vũ trụ.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động